Yazı Türleri

1. Oyuncuların sahnede, seyirciler önünde canlandırmaları amacıyla yazılmış yapıtlara denir. Bunu, diğer yazı türlerinden ayıran en önemli özelliği seyirci topluluğunun önünde hareket hâlinde gösterilmesidir. Bu da onun eğitici yönünü artırır ve eğitmeyi ve eğlendirmeyi aynı anda gerçekleştirmesini sağlar. Konusu günlük yaşamdan alınabileceği gibi, tarihten ve efsanelerden de alınabilir.

Yukarıda özellikleri verilmiş olan yazı türü aşağıdakilerden hangisi olabilir?

A) Tiyatro B) Hikâye

C) Roman D) Masal

2.   • Olaylar olağanüstüdür.

• Kişileri hayalî varlıklardır.

• Olayların geçtiği yerler hayalî mekânlardır.

• Olayların geçtiği zaman belli değildir.

• Başlangıçta kimin söylediği belli değildir, ulusların ortak malıdır.

• Eğiticilik esastır.

Yukarıda özellikleri verilen yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Roman C) Hikâye

B) Masal D) Tiyatro

3.   • Yazar, fikirlerinde ısrarcı değildir ve bu yüzden görüşlerini ispata kalkışmaz.

• Ele alınan konular, herkesi ilgilendiren konulardır.

• Özneldir. Yazarın eğilimleri ağır basar.

• Yazar kendisiyle konuşuyormuş gibi senli, benli içten bir dil kullanır.

Yukarıda özellikleri verilen yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Deneme B) Makale

C) Fıkra D) Gezi yazısı

4.   Aşağıdakilerden hangisi sohbet türünün özellikleri arasında sayılamaz?

A) Senli benli, içten, konuşma havasında yazılır.

B) Daha çok bilimsel konularla karşımıza çıkar.

C) Ele alınan konularyüzeysel olarak incelenir.

D) Konuşma dilinin deyişlerinden sıkça yararlanılır.

5. 31.10.1917… İleride, bu satırlar bir kimsenin gözüne değerse defterin güzelliğine şaşılmasın! Onu, bugün Mahmutpaşa’dan satın aldım. Ama canım pahasına… Aman Yarabbi! İstanbul’umuza böyle ne oldu? Kalabalıktan tramvaylara girmek kabil değil ki! Toptan gülle çıkar gibi zorla bir vagona attım kendimi. Bu, tramvaya girmek değil; ezilmek, üst baş parçalamak… Ne oldu halkımıza Yarabbi? Bu her yeri dolduran kifayetsiz, kaba, kötü dilli insan kalabalığı nereden geldi? Evde yalnızlığıma, sokakta bu kalabalığa dayanamıyorum. Şu defterle de dertleşmesem çıldıracağım. Yukarıdaki yazının türü, aşağıdakilerden hangisi olabilir?

A) Biyografi B) Söyleşi

C) Günlük D) Makale

6. Caddeden yürüyerek Kent Müzesi’ne gittik. Atatürk heykelinin arkasındaki meydanda yer alan bu müze, çok fazla emek verilmiş, harika bir müze. Açıkçası içeri girerken böyle güzel bir müze olacağını düşünmemiştim. Aklınızda “Müze gezmek sıkıcıdır.” gibi bir ön yargı varsa bunu tamamen yıkacak güzellikte bir müze. Üç katlı müzenin giriş katında (Uygarlıklar Kenti Bursa) geçmişten günümüze Bursa’nın tarihi canlandırmalarla anlatılıyor. Bursa’da ilk ayak izlerinden başlayıp Osmanlı padişahlarının balmumu heykelleriyle o dönemi canlandırıp Kurtuluş Savaşı’nın bitmesine kadarki tarihsel olaylar yer alıyor.

Yukarıdaki parçanın türü aşağıdakilerden hangisi olabilir?

A) Makale C) Gezi yazısı

B) Fıkra D) Deneme

7. Cemil Meriç, yazar ve mütercim. 12 Aralık 1917’de Hatay Reyhanlı’da doğdu. Hatay Lisesini bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe bölümüne girdi. Öğrenimini ta-mamlayamadan Hatay’a döndü. Bir süre ilkokul öğretmenliği ve nahiye müdürlüğü. Tercüme Kalemi’nde reis muavinliği yaptı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirdi. Elazığ Lisesi’nde Fransızca öğretmenliği yaptı (1942-45). İstanbul Üniversitesi Yabancı Diller Okulunda okutman olarak çalıştı (1946). 1955’te gözleri görmez oldu. Fakat talebelerinin yardımıyla çalışmalarını ölümüne kadar sürdürdü. 1974 senesinde İstanbul Üniversitesinden emekli oldu. 13 Haziran 1987 günü İstanbul’da vefat etti.

Yukarıdaki yazının türü aşağıdakilerden hangisi olabilir?

A) Anı B) Deneme

C) Biyografi D) Makale

8.   1. Romanda kişi sayısı hikâyelere göre daha fazladır.

2. Hikâyede konu romana göre daha kısadır.

3. Hikâyede olayın geçtiği yer ve zaman tam olarak belli değilken romanda yer ve zaman bellidir.

4. Roman ve hikâyenin konuları günlük hayatta yaşanması muhtemel konular olabilir.

Yukarıdaki cümlelerin hangisinde roman ve hikâyelerin özelliklerinden söz ederkenyanlışlık yapılmıştır?

A) 1 B) 2 C) 3 D) 4

Cevaplar: 1)A 2)B 3) A 4)B 5)C 6)C 7)C 8)C