İslam Öncesi Türk Edebiyatı ÖABT Testi

1. Tarih öncesi çağlarda tanrılar ya da tanrılaştırılmış insanlar hakkında söylenerek zamanla inanış haline gelen, olağanüstülüklerle dolu efsanelere _______ de­nir.

Bu parçadaki boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

A) destan B) söylence C) masal

D) inanç E) mitos

2. İslam öncesi Türk toplumunda—-adı verilen cena­ze törenlerinde, ölen kişinin yiğitliklerinin ve ölümün­den duyulan üzüntünün dile getirildiği ________ adlı şiirler söylenmiştir.

Bu parçadaki boşluklara sırasıyla aşağıdakiler­den hangileri getirilmelidir?

A) yuğ-sagu

B) sığır-koşuk

C) şölen – sav

D) şaman – koşuk

E) kam – sagu

3. Aşağıdakilerden hangisi sözlü edebiyat dönemi­nin özelliklerinden değildir?

A) Mitolojik dönemde oluşmaya başlamıştır.

B) Daha çok aşk, doğa ve ölüm konuları işlenmiş­tir.

C) Başka milletlerden etkilenilmediği için milli özel­likler taşır.

D) Ürünler daha çok manzum biçimde ortaya ko­nulmuştur.

E) Dönemin elimizdeki en önemli kaynağı Göktürk Kitabeleri’dir.

4. Aşağıdakilerin hangisinde, başta verilen kavra­mın açıklaması yanlıştır?

A) Sagu: Ölen kahramanların meziyetlerinin anla­tıldığı şiirlerdir.

B) Koşuk: Şölen adı verilen av törenlerinde söyle­nen şiirlerdir.

C) Yuğ: Doğa güzelliklerinin anlatıldığı şiirlerdir.

D) Sav: Bugünkü atasözlerinin manzum olarak söylenmiş biçimidir.

E) Şaman: Törenleri yöneten, şiirler okuyan, büyü­cülük, hekimlik gibi işleri yapan kutsal kişidir.

5. İslam öncesi dönemde Türkler göçebe bir yaşam sürdürüyorlardı. Türkler kendilerince önemli gördük­leri olaylarda ya da günlerde törenler düzenliyordu. Bu törenlerde sürgün avlarına “yuğ” (I). genel kurban törenlerine ise “şölen” (II) verilirdi. Önemli bir kişi ölünce “sığır” (III) adı verilen yas törenleri düzenlenirdi. Bu törenleri yöneten kişilere “şaman, (IV) baksı, ozan (V)” adı verilirdi.

Bu parçadaki bilgi yanlışlığını düzeltmek için nu­maralanmış sözlerden hangi ikisinin yerleri de­ğiştirilmelidir?

A) I. ile II. B)I. ile III. C) II. ile IV.

D) IV ve V E) III ve V

6. Gerek “sığır” ve “şölen”, -gerekse “yuğ” töreni erin­de çalgıyla söylenen bu şiirler, söylendikleri çağda yakıya geçmemiştir. İslamlıktan sonra. XI. yüzyılda. ______ adlı bir dil bilgininin halk ağzından toplayarak _______ adlı eserine koyduğu örnekler. İslamlıktan ön­ceki Türk şiiri hakkında toplu bir fi kir varabilir.

Bu parçada bos bırakılan yerlere sırasıyla aşağı­dakilerden hangileri getirilmelidir?

A) Zemahşen – Mukaddırnelü’l – Edeb

B) Yusuf Has Hacip- – Kutadgu Bilig

C) Kaşgarlı Mdhnıut – Divanü Lügati’t-Türk

D) Ali Şir Nevar: – Muhakemetü’l-Lügateyn

E) Edip Ahmet-Atabetü’l Hakayık

7. Oğuzlar’ın Ongun’u (totemi) olan kutsal öküzün bel­li dönemlefıde avlanması törenidir. Rahip-şairfer bu (örenlerde avların mutlu ve bereketli olması için din­sel şiirler söylerlerdi. Bu g*?npl sürgün avları, daha sonraki çağlarda dinle ilişkisini kaybederek elin dışı gelenekler halini almıştır. Avlardan sonra ozanlar konu ile ilgili yiğitlik şiirleri okur, başarı gösterenleri överlerdi. Bu genel sürgün avlan, çok daha sonraki çağlarda Sözgelimi, Selçuklularda, Timurlularda, Os­manlılarda daha belirgin kurallara bağlı olarak sürüp gitmiştir.

Bu parçada sözü edilen, İslam öncesi Türklere ait tören aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yuğ B) Sığır C) Şölen D) Sürek E) Sagu

8. Bir kimse ölünce, cesedi çadırının içinde yere yatırı­lır; yakınları, çadırın dışında koyun, at. sığır cinsin­den kurbanlar kesip yere bırakır; sonra hep birden atlara binip ağlayarak çadırın çevresinde yedi kez dönerlerdi. Zamanı gelip de öfü gömülünce, yeniden kurbanlar kesilir, mezarın çevresinde de aflarla yedi kes dönülürdü.

Bu parçada sözü edilen, İslam öncesi Türk kültü­rüne ait tören aşağıdakilerden hangisidir?

A) Şölen B) Sığır C) Yug D) Matem E) Sagu

9. Ongun’un (totem’in) yılın belli bir döneminde kurban edilerek hep birlikte etinin yendiği dinsel ziyafetlerdir. Rahip-şairler bu törenlerde de dinle ilgili şiirler okur­lardı. Bu şenlikler de daha sonraki çağlarda dinle iliş­kisini kaybederek din dışı bir gelecek halini almıştır. Ozonlar, bu ziyafet şenliklerinde, yiğitlik, doğa sevgi­si, aşk vb. gibi çeşitli konularda şiirler okurlardı.

İslam öncesi Türk edebiyatının ilk ürünlerinin verildiği, yukarıda hakkında bilgi verilen törenler aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sığır B) Yuğ C) Sagu D) Şölen E) Ziyafet

 

10. Ulaşıp eren börleyü Kurtlar gibi bağrışır
  Yırtıp yaka urlayu Erler yakalarını yırtar
  Sıkrıp ünü yarlayu Yüksek sesle ağlaşır
  Sıgtap közi örtülür Gözler yaşla örtülür

Yukarıda özgün hali ve günümüz Türkçesiyle söylenişi verilen dörtlük aşağıdaki nazım türleri­nin hangisinden alınmış olabilir?

A) Koşuk B) Destan C) Mersiye

D) Sagu E) Ağır

11. Aşağıdakilerden hangisi Türk mitolojisine ait bir öğedir?

A) Olimpos B) Uçmak C) Dehhak

D) Osiris E) Dionysos

12. Aşağıdakilerden hangisi Türk mitolojisi ile ilgilidir?

A) Tanrıların kralı Zeus gökyüzü ve dünyayı, ortanca kardeş Posei-den denizleri, küçük kardeş Haoles de yeraltını yönetir.

B) Güneş tanrısı Osiris’i öldüren Seth’ten öç almak isteyen Horus’un gözü, amcası Seth tarafından parçalanır.

C) Gök alem on yedi kat halinde sonsuz bir nur alemidir ve buranın tek hâkimi Tanrı Kayra Han’dır.

D) Yin ve Yang sürekli dans ederler; Yin, soğuk, karanlık ve tembeldir; Yang sıcak, aydınlık ve hayat doludur.

E) İyilik tanrısı Ahuramazda ve kötülük tanrısı Ehrimen sürekli savaş halindedir.

13.İslam öncesi sözlü Türk edebiyatıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Şiirler sığır, şölen, yuğ adı verilen çeşitli törenlerde söylenmiştir.

B) Şiirlerde ahenk, ölçü ve kafiyenin dışında ses, hece tekrarı ve ali­terasyonla sağlanmıştır.

C) Bu dönem ürünleri “sav, sagu, koşuk ve destan” adları altında sınıf­landırılır.

D) İçinde yabancı sözcükler yok denecek kadar az olan duru bir Türk­çe kullanılmıştır.

E) Ürünlerde hiçbir dinsel öğeye rastlanmaz; daima bireysel aşk ve doğa güzellikleri işlenir.

14. Aşağıdakilerden hangisi İslam öncesi sözlü Türk edebiyatının özelliklerinden biri değildir?

A) Ürünlerde nazım birimi dörtlük, ölçü ise hecedir.

B) Genellikle yarım ve düz kafiye kullanılmıştır.

C) Şiirler kopuz adı verilen saz eşliğinde söylenmiştir.

D) Yabancı sözcük ve tamlamalar şiir dilinde belirgin olarak kullanıl­mıştır.

E) Çoğunlukla benzetme, kişileştirme ve tenasüp sanatlarına yer ve­rilmiştir.

1-E 2-A 3-E 4-C 5-B 6-C 7-8 8-C 9-D 10-D 11-B 12-C 13-E 14-D

Kimler Neler Demiş?

avatar
Resim ya da fotoğraf ekleyiniz.
 
 
 
 
 
Video ya da ses ekleyiniz.
 
 
 
 
 
Doküman ekleyiniz.
 
 
 
 
 
  Abonelik  
Bildir