Dokuz İlke

Dokuz İlke

İkinci TBMM seçimlerinden (1923 – 1927) önce, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetimin başkanı olarak Mustafa Kemal tarafından yayımlanan seçim bildirgesi (8 Nisan 1923). Umde (ilke) olarak adlandırılan 9 maddeden oluştuğu için bu adla bilinir. Başlangıç bölümünde, önde gelen amacın, ekonomik kalkınmayı sağlamak Dİduğu belirtilir ve Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin, Cumhuriyet Halk Fırkası adıyla siyasî bir partiye dönüştürüleceğinin açıklandığı bildirge, İzmir İktisat Kongresi’nin sonuçlarından ve uzmanların görüşlerinden yararlanılarak hazırlanmış olup özetle şu maddeleri içermekteydi:

1) Egemenlik kayıtsız şartsız ulusundur. Halk, kendi kendini yönetecektir. Ulusun tek ve gerçek temsilcisi, TBMM’dir.

2) Saltanatın kaldırıldığına ilişkin 1 Kasım 1922 tarihli yasa, asla değiştirilemeyecek bir ilkedir.

3) Önde gelen görev, ülkenin tam bir güvenliğe ulaşmasıdır.

4) Mahkemelerimiz hızla adaleti sağlayacaktır.

5)

a) Halkın uğradığı aşarla ilgili haksızlıkların önüne geçilecektir.

b) Tütün ekimi ve alım satımı, ulusal çıkarlara uygun ilkelere bağlanacaktır.

c) Çiftçilere, sanayicilere, tüccarlara ve tüm çalışanlara kolayca kredi sağlayacak olan bankaların sayısı artırılacaktır.

d) Çiftçilere daha çok yardım sağlayabilmek için Ziraat Bankası’nın sermayesi artırılacaktır.

e) Çiftçiliğin ilerlemesi için getirilecek olan tarım makinelerinden çiftçilerin yararlanması sağlanacaktır.

f) Hammaddesi ülkemizde bulunan malların yapımı ve yapımcıları desteklenecektir.

g) Gecikmeksizin demiryolları yapımına başlanacaktır.

h) Eğitim ve öğretim çağdaş ilkelere göre düzenlenecek, halkın aydınlatılması ve eğitilmesi için çeşitli yollara başvurulacaktır.

i) Sağlık kuruluşları yeniden düzenlenecek, çoğaltılacak ve işçileri koruyucu yasalar çıkarılacaktır.

j) Yeraltı ve yerüstü kaynaklarımız, ulusal çıkarlara uygun biçimde değerlendirilecek, hayvan türlerinin ıslahına ve çoğaltılmasına çalışılacaktır.

6) Askerlik süresi kısaltılarak, okuma-yazma bilenlerden daha kısa askerlik hizmeti istenecektir.

7) Yedek subaylar için geniş olanaklar hazırlanacak; malûl gazilerin, emeklilerin, onların dul ve yetimlerinin sefalet çekmemesi için çalışılacaktır.

8) Kamu işlerinin hızla görülmesi için, bütün kadrolara, çalışkan, yetenekli ve dürüst görevliler yerleştirilecek; devlet işlerinde aydınların ve uzmanların görüş ve uyarıları göz önünde bulundurulacaktır.

9) Bayındırlık işlerinde özel kesimin, devletin yanında yer alması sağlanacak, malî, ekonomik ve yönetsel bağımsızlığımızı sağlamak koşuluyla, barış yapılmasına çalışılacak; bağımsızlığımızı gölgeleyecek hiçbir banşı onaylamaya yanaşmayacağız.