Argo Dili

Argo kullanımına edebiyatta da rastlanır. Bunu, genç öykücülerimizden Sema Kaygusuz’un Sandık Lekesi (2001* 17) adlı öykü kitabındaki Tacettin başlıklı öyküsüyle örneklendirelim. Külhanbeyi kişiliğiyle öne çıkan bir insan olan Tacettin’in öyküsünü anlatırken yazar da külhanbeyi argosunu kullanır:

TACETTİN

İki tane adamdan bozma hıyarto, jüt olmuş Titiz Tacettin’in devede gider gibi sahana sallana geldiğini görünce, Tacettin’i çaparize getirip cüzdanını çarpmaya kalktılar. Bu iki salak nerden tanısın bizimkini, […] Tacettin’i görsen boy bir atmış beş var yok, böyle künk gibi bir herif, kalın mı kalın. Ensesi sen de iki kat ben diyeyim beş kat Yukarıdaki, Tacettin’e öyle bir kıyak geçmiş ki, koca elini sarkıtmış dünyaya, zulada ne kadar güç varsa Erzincan tulumu gibi bastırmış tepesinden. Değirmen taşı gibiydi parmakları, mısırın kuru tanesini iki parmağıyla tuttuğu gibi anında mısır unu yapardı. Bizimkinde boy kısa ama, kamyon gibi herif, aha elleri ayı pençesi, kıldan parmaklarım seçemezsin.

Öykünün küçük bir bölümünü oluşturan yukarıdaki metinde göze çarpan argoya özgü bazı kullanımları belirtelim:

Takma ad: Titiz Tacettin.

Argo sözvarlığı sözcük ve deyimler: İki tane adamdan bozma, hıyarto, jüt olmak “sarhoş olmak” çaparize getirmek “tuzağa düşürmek1′, cüzdanı çarpmak “cüzdanı çalmak”, kıyak geçmek “ayrıcalıklı davranmak”, yukarıdaki “Tanrı zulada “gizli yerde”.

Benzetmeler ve eğretilemeler: künk gibi herif, Erzincan tulumu gibi bastırmak, değirmen tası gibiydi parmakları, kamyon gibi herif, elleri ayı pençesi. Bu kullanımlarda abartılı ve nükteli bir anlatım biçimi de göze çarpmakta.

Vücut dili: Argo kullanıcısının kendine özgü vücut dilinin bir parçası olan yürüyüşünü yazar argo biçemiyle betimlemekte: Devede gider gibi sallana sallana geldiğim…

Gençlik dili de genellikle özel diller çerçevesinde ele alınır. Kullanım açısından gençlik dili argo ile benzerlikler gösterir. Türkçenin bu tür kul¬lanımım, gençlere yönelik olarak ülkemizde yayınlanan bazı mizah dergilerinde izlemek olasıdır.

Kuşaklar arası çatışmanın dile yansıyış biçimi olarak da düşünülebilecek gençlik dili tüm uluslara özgü bir olgudur. Almanya’da piyasada çeşitli gençlik dili sözlükleri vardır.